Na današnji dan 1999. godine, Severnoatlantska alijansa je otpočela vazdušne udare na Saveznu Republiku Jugoslaviju. Napad, u svojoj biti protivan međunarodnom pravu i generalnim civilizacijskim načelima, otpočeo je mimo dozvole Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija, što ga čini ne samo nelegitimnim, već i nelegalnim.
Kontinuirano bombardovanje, koje je trajalo 78 dana (do potpisivanja Kumanovskog vojno-tehničkog sporazuma), kao neposredan povod imalo je dešavanja u selu Račak, u kom su stradali Albanci (civili, za dobar deo međunarodne zajednice; pripadnici terorističke OVK, za vlast u Beogradu), ali je uzrok daleko dublji.
Alijansa, sa Amerikom kao glavnim protagonistom, kao i sa velikim učešćem Velike Britanije, Francuske i Nemačke (iako je, skoro dvadeset godina kasnije, sa zvaničnog nivoa u Srbiji negirana kontribucija tadašnjeg nemačkog kancelara Gerharda Šredera u zločinačkom napadu), imala je dvojake pobude, piše u analizi CIB.
S jedne strane, radilo se o pokušaju novog unutrašnjeg legitimisanja NATO-a, sve u skladu sa strateškim konceptima usvojenim na sastancima devedesetih godina, po kojima, praktično, Alijansa mora da osigura svoju bezbednost preventivnim ratovima gde god je to potrebno.
Time se NATO definitivno stavio u funkciju ostvarivanja geopolitičkih, geostrateških i geoekonomskih interesa svojih najprominentnijih članica, a pre svih, Amerike, pobednice Hladnog rata koja je pokušavala da svoj trijumf valorizuje svuda gde je našla za shodno.
U tom nastojanju, zanemarile su se odredbe Vašingtonskog sporazuma iz 1949. godine kojim je i konstituisana Alijansa kao prevashodno defanzivni vojno-politički savez, čiju suštinu definiše član 5 – udar na jednu članicu, udar je na sve i zahteva kolektivni odgovor.
Sa raspadom Sovjetskog saveza i dekomponovanja Varšavskog ugovora, najvećih pretnji po Zapad i najvećih argumenata za samo postojanje NATO-a, bio je potreban novi razlog.
Argument je pronađen kroz pretvaranje NATO-a u ofanzivnu udarnu pesnicu njenih najznačajnijih članica: posledice te transformacije, nažalost, osetili su i građani SRJ.
Drugo, agresija na Jugoslaviju je eklatantan primer imperijalističkog rata: velika ratna mašinerija najmoćnijeg vojnog saveza na svetu bila je usmerena protiv jedne zemlje, u cilju stvaranja pretpostavki za njeno slamanje i konsekventno stavljanje u funkciju ostvarenja interesa političke i finansijske oligarhije Zapada na ovim prostorima. U tom smislu, bombardovanje Jugoslavije je označilo početak savremene faze imperijalističkih ratova, i to ne samo vođenih u interesu Zapada.
Uvažavajući političku realnost savremenog sveta, 24. mart predstavlja tragičan datum u hronologiji dešavanja, i to ne samo na našim prostorima.
Agresija na Jugoslaviju nije samo proizvela oduzimanje Kosova i Metohije od Srbije, pogibiju nedužnih ljudi, velike materijalne gubitke i kontaminaciju životne sredine: njome je kreiran opasni presedan u nezasitom zadovoljavanju imperijalističkih interesa najvećih svetskih sila.
Krajnje konsekvence tog čina, odjekuju skoro tri decenije od bombardovanja i moguće je da finalna dimenzija tek sledi. To je ono čega treba da budu svesni najznačajniji akteri na planetarnoj „šahovskoj tabli“, kao i potlačeni na periferiji svetskog kapitalističkog poretka. Prvi, kako bi svet (eventualno) vodili mirnijim vodama, a drugi, kako bi se savremenom imperijalizmu suprotstavili svim sredstvima. To su kranje pouke 24. marta.
