“Male leskovačke priče” i “Pobuna u doba samoće” su knjige pisca i esejiste Aleksandra Stojanovića Kana, rukopisi koji su u prethodne tri godine promovisani širom Srbije, o čemu je mogla da čita publika portala za dijasporu Vesti online.
Stojanović, inače, dugogodišnji saradnik najuticajnijeg medija srpskog rasejanja, ističe da su one posledica jednog kreativnog oslobađanja koje se realizovalo u prethodnih desetak godina, tokom kojih su i nastajala dela. Oslobađanja, koje je kulminiralo 2023., objavljivanjem “Malih leskovačkih priča” i 2024., kada je iz štampe izašla “Pobuna u doba samoće”.
“Male leskovačke priče” je naziv zbirke priča, koja na jednom mestu okuplja pripovedanja ne samo iz Leskovca, već i iz čitave Srbije, ali je naziv knjige, kako sam pisac kaže, takav “jer su dela dovoljna leskovačka pošto ih piše Leskovčanin”.
“Pobuna u doba samoće” je zanimljivi, poetsko-prozni hibrid, koji u sebi sadrži pesme o zavičaju, nadanjima i promišljanja, emocije i kritike pojedinačnog i kolektivnog života, kao i prozu o običnim ljudima sa jako neobičnim sudbinama.
O karakteru knjiga i njihovom značaju za ljude u Srbiji i rasejanju, pisao je jedan od recenzenata rukopisa Nikola Milićević, dugogodišnji novinar i publicista, te glavni i odgovorni urednik kultnog leskovačkog nedeljnika “Nova Naša reč”.
“Male leskovačke priče”
“Iako tematski raznorodne, Stojanovićeve priče (kojih je u zbirci 32), osim prideva „leskovačke“ u naslovu knjige, imaju bar još dva vezna tkiva: raskošni jezik dijalekta koji autor upotrebljava u trenucima kada treba popuniti „jezičke gapove“, što pričama daje poseban kolorit, i u gotovo svim pričama prisutan čemer, po svom značenju mnogo snažniji i za čitaoca uverljiviji pridev od od onoga sa sličnim, ali ne istim značenjem – tegoba. Koristeći ova dva načina konstrukcije atmosfere i potrebnog objašnjenja događaja, autor kao da insistira na svojoj odanosti ljudima i podneblju sa koga potiče, ukazujući da je svojim pristupom životu bliži nepravedno proskribovanoj „teoriji krvi i tla“, tradicionalnim vrednostima, nego globalizaciji standarda čije taragične posledice doživljavamo upravo ovih dana”, piše Milićević.
“Stojanović je autor koji motive za likove iz svojih zapisa nalazi u sredini ljudi iz svog okruženja, iako se u obrađenoj priči ne može do kraja razlučiti da li se radi o susretu sa savremenikom, ili je zapis nastao kao posledica priča koje je čuo, i to pravilo se ponavlja i onda kada su protagonisti priče predmeti, nekada od posebne važnosti pa onda odgurnuti u stranu kad je važnost istekla, ili događaji koji su posledično bili za nauk, pa su onda prepušteni zaboravu ili pohabani u vremenu. Kako god, priča nastaje i kao namera da njena vrednost ostane zapisana i za neka buduća vremena. Baš zato, knjiga “Male leskovačke priče” ima veliku vrednost i štivo je koje treba čitati više puta”, dodao je Milićević.
“Pobuna u doba samoće”
“Stojanovićev poetski stil je prepoznatljiv, precizan i on povezuje sve pesme, ali zahvaljujući sjajnoj veštini pripovedanja, stvaranja stihova, kao i pravljenja obrta, čitaocu je data mogućnost da se upozna sa autorovim stremljenjima i stavovima. Baš zbog raznovrsnosti motiva o kojima Stojanović u svojoj knjizi “Pobuna u doba samoće” piše (život, smrt, ljubav, nostalgija, bog, ludost, politika, strah, zlo, glupost, revolicija, samotnost…), opravdano je reći da se radi o velikom talentu i delu. Da to prepoznaje i književna zajednica u zemlji i regionu, pokazuje i to što su Stojanovićeve priče i pesme objavljene u preko dvadeset književnih zbornika, a sam autor je dobitnik više književnih priznanja. Svako ko pročita “Pobunu u doba samoće” se može u to uveriti. Zbog svega navedenog, on sam treba da bude zadovoljan i motivisan za dalji rad, usavršavanje i pisanje, a Leskovac, grad iz kog dolazi, treba da bude ponosan”, zaključio je Milićević.
Biografija autora
Aleksandar Stojanović rođen je u Leskovcu 1994. godine. U rodnom gradu je završio osnovnu i srednju školu, a osnovne i master studije na Fakultetu bezbednosti Univerziteta u Beogradu. Od januara 2020. godine je deo redakcije frankfurtskih “Vesti”, a od jula 2025. godine je glavni i odgovorni urednik portala Vesti online. Osnivač je Centra za istraživanje bezbednosti (CIB), ekspertske organizacije koja se bavi realizacijom pisanja društveno relevantnih projekata iz oblasti bezbednosti. Punu deceniju sarađuje sa Regionalnom informativnom agencijom JUGpress iz Leskovca. Svoje književne i stručne forme blizu deset godina objavljuje na stranama leskovačkog nedeljnika „Nova Naša reč“.
Književno stvaralaštvo
Stojanović je autor više priča, pesama i eseja, kao i knjiga “Male leskovačke priče” i “Pobuna u doba samoće”, rukopisa koji su bili u užem izboru za neke od najznačajnijih književnih nagrada u Srbiji i regionu. Dobitnik je treće nagrade na osmim Drinskim književnim susretima u Zvorniku za zbirku priča, a nagrade i priznanja za prozu i poeziju je dobijao u Mrkonjić Gradu, Srebrenici i Kostolcu. Njegova dela su zastupljena u preko dvadeset književnih časopisa i zbornika u zemlji i regionu, a knjige je promovisao u više gradova i mesta u Srbiji.
Laka porudbžina
“Male leskovačke priče” i “Pobuna u doba samoće” se uveliko čitaju u Sjedinjenim Američkim Državama, Nemačkoj, Gruziji i u zemljama širom Balkana. Rukopise je moguće poručiti i onlajn, putem mejla porudzbineknjiga@gmail.com, nakon čega će budući čitaoci svoje primerke dobiti na kućnu adresu.
